W niedzielę, 11 stycznia bieżącego roku, w kościele parafialnym Zwiastowania Pańskiego w Rąbieniu koło Łodzi, odbył się czwarty koncert w ramach jesienno-zimowej odsłony cyklu „Muzyczne spotkania przy rondzie”. Wystąpił jeden z najaktywniejszych polskich wirtuozów organów – Filip Presseisen. Związany jest z krakowskim środowiskiem muzycznym, jest pracownikiem naukowym Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, prowadzi także klasę organów w Archidiecezjalnej Szkole Muzycznej w Krakowie. Jest zdobywcą licznych nagród na międzynarodowych konkursach, prowadzi bardzo intensywną działalność koncertową. Specjalizuje się w improwizacjach organowych do kina niemego i właśnie improwizacje wypełniły repertuar całego koncertu w rąbieńskiej świątyni.
Improwizacja organowa to sztuka tworzenia muzyki „tu i teraz”, bez zapisanego wcześniej nutowego planu. Organista, korzystając z bogactwa brzmień instrumentu, spontanicznie buduje formę, melodię i harmonię, często inspirując się nastrojem chwili, akustyką miejsca lub podanym tematem – na przykład znaną melodią czy motywem liturgicznym czy – jak w wypadku niedzielnego koncertu – ruchomym obrazem. Każda improwizacja jest niepowtarzalna i istnieje tylko w tym jednym momencie, co sprawia, że słuchacz staje się świadkiem procesu twórczego odbywającego się na żywo.
W pierwszej jego części Filip Presseisen improwizował do wyświetlanego na dużym ekranie filmu niemego „Żywot i męka Jezusa Chrystusa”. Wybór tego filmu jako tematu improwizacji nie był przypadkowy – w tym dniu bowiem w kościele katolickim obchodziliśmy Niedzielę Chrztu Pańskiego, która kończy liturgicznie okres Bożego Narodzenia. I choć zwyczajowo do 2 lutego śpiewać będziemy jeszcze kolędy, to wchodzimy już w okres zwykły, a więc tematyką czytań mszalnych i rozważań będzie publiczna działalności Jezusa, a później Męki, Zmartwychwstania i Wniebowstąpienia. Byłą to więc dobra okoliczność, aby z pomocą filmowego obrazu i tworzonej do niego na żywo muzyki pochylić się nad scenami z życia Jezusa Chrystusa.
Film „Żywot i męka Jezusa Chrystusa” powstał na samym początku historii kina, w czasie, gdy ruchome obrazy dopiero uczyły się opowiadać historie. Twórcy nie dysponowali jeszcze montażem w dzisiejszym rozumieniu ani dźwiękiem, a mimo to podjęli temat najdonioślejszy – opowieść o życiu, męce i śmierci Zbawiciela. Emocje nie są wyrażane słowem, lecz spojrzeniem, gestem, kontrastem światła i cienia.
Dla pierwszych widzów był to nie tylko seans filmowy, lecz doświadczenie niemal rytualne. Projekcjom często towarzyszyła muzyka na żywo, która – podobnie jak dziś – nadawała obrazom rytm, pogłębiała dramat i prowadziła emocje publiczności. Muzyka wypełniała ciszę, stając się głosem tego, czego film nie mógł wypowiedzieć.
Film „Żywot i męka Jezusa Chrystusa” przypomina nam, że kino od samego początku było sztuką emocji i duchowego przeżycia. Zanim nauczyło się mówić, potrafiło poruszać. A cisza tego filmu nie jest brakiem – jest przestrzenią, w której obraz i muzyka spotykają się z wrażliwością widza.
W drugiej części koncertu Filip Presseisen improwizował do tematów kolęd wybranych przez publiczność. Improwizacje w doskonały sposób podkreślały charakter poszczególnych kolęd, jednocześnie prezentując bogate możliwości brzmieniowe organów piszczałkowych rąbieńskiego kościoła. Improwizatorski kunszt artysty licznie zgromadzona publiczność nagrodziła gromkimi brawami.
Parafia Zwiastowania Pańskiego zaprasza na kolejny koncert, który odbędzie się już w niedzielę, 1 lutego o godzinie 19:00. Z koncertem kolędowym wystąpi zespół „Zelowskie Dzwonki”. Wstęp wolny, serdecznie zapraszamy!