To jeden z najcenniejszych elementów świątyni, która jest świadkiem historii Łodzi. W uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, 15 sierpnia, uroczyście otwarto ołtarz główny kościoła na Placu Kościelnym. Gotycki w formie tryptyk z przedstawieniem Wniebowzięcia Maryi przyciąga uwagę nie tylko kunsztem wykonania, ale przede wszystkim bogactwem teologicznego przesłania.
Parafia z historią sięgającą średniowiecza
Parafia pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Łodzi została erygowana w 1430 r. przez abp. gnieźnieńskiego Jarosława Bogorię Skotnickiego. Obecna świątynia powstała jednak kilka wieków później – została wybudowana w latach 1888–1897 z ofiar mieszkańców Łodzi, według projektu warszawskiego architekta Konstantego Wojciechowskiego.
Kościół jest budowlą murowaną, trójnawową, z transeptem i dwiema wieżami w fasadzie. Świątynię konsekrował bp warszawski Kazimierz Ruszkiewicz.
Wśród wielu elementów architektonicznych i artystycznych szczególne miejsce zajmuje ołtarz główny, którego centralnym tematem jest tajemnica patronalna świątyni – Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny.
Maryja w centrum ołtarza
Główny ołtarz, zaprojektowany przez Konstantego Wojciechowskiego, znajduje się w półokrągłej apsydzie. Jego najważniejszym elementem jest obustronnie zdobiony, wzorowany na gotyckich formach tryptyk autorstwa Antoniego Panasiuka.
W centralnej części tryptyku przedstawiono scenę Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Nad nią znajduje się rzeźba ukazująca koronację Maryi. W ten sposób kompozycja ołtarza prowadzi od ziemskiego życia Matki Chrystusa ku tajemnicy Jej wywyższenia i uczestnictwa w chwale nieba.
Boczne skrzydła tryptyku zostały podzielone na kwatery. Na awersie znajdują się płaskorzeźby przedstawiające tajemnice radosne i chwalebne Różańca. Rewers zdobią natomiast malowidła na blasze miedzianej, odnoszące się do tajemnic bolesnych.
Święci wokół Maryi
Bogactwo ołtarza dopełniają liczne przedstawienia świętych. Po bokach tryptyku umieszczono figury bł. Czesława oraz św. Jana Kantego. Nad nastawą znajdują się rzeźby św. Wojciecha i św. Stanisława, biskupa i męczennika.
Jeszcze niżej, w niewielkich niszach predelli ołtarza, umieszczono postacie czterech wielkich doktorów Kościoła: św. Ambrożego, św. Grzegorza, św. Hieronima i św. Augustyna.
Całość tworzy spójną kompozycję, w której Maryja ukazana jest jako Ta, która po ziemskim życiu zostaje wzięta do nieba i ukoronowana przez Boga, a jednocześnie jako Matka prowadząca wierzących ku Chrystusowi.
Ołtarz otwarty na uroczystość odpustową
15 sierpnia, w uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – patronalny dzień parafii – ołtarz główny został uroczyście otwarty przed rozpoczęciem obchodów odpustowych.
Był to moment szczególny nie tylko dla wspólnoty parafialnej. Odsłonięcie i ponowne ukazanie pełnego piękna ołtarza pozwoliło na nowo odkryć artystyczne i duchowe dziedzictwo świątyni znajdującej się przy Placu Kościelnym.
Ołtarz Wniebowzięcia NMP jest bowiem czymś więcej niż dziełem sztuki. Jest zapisaną w drewnie, rzeźbie i obrazie katechezą o Maryi – Jej życiu, cierpieniu, chwale i pełnym zjednoczeniu z Bogiem. W centrum pozostaje tajemnica, którą Kościół celebruje 15 sierpnia: Maryja, po zakończeniu ziemskiego życia, została wzięta do nieba i ukoronowana na Królową Nieba i Ziemi.
Łódzka „perełka” na Placu Kościelnym przypomina, że historia miasta zapisana jest nie tylko w jego ulicach i murach, ale także w świątyniach, które przez kolejne pokolenia pozostają miejscami modlitwy, wiary i spotkania z pięknem.
