10 września 2026 roku o godz. 11.00, w Łodzi odbędą się uroczystości pogrzebowe o charakterze państwowym dzieci – ofiar niemieckiego obozu przy ul. Przemysłowej w Łodzi (Polen-Jugendverwahrlager der Sicherheitspolizei in Litzmannstadt), których szczątki zostały odnalezione i ekshumowane przez Instytut Pamięci. Wydarzenie zostało objęte patronatem honorowym Prezydenta RP Karola Nawrockiego oraz Małżonki Prezydenta Marty Nawrockiej.
- 11.00 – Msza Święta w kościele pw. św. Wojciecha w Łodzi (ul. Rzgowska 242)
- ok. 12.40 – przejście konduktu pogrzebowego do miejsca pochówku (Cmentarz rzymskokatolicki pw. św. Wojciecha w Łodzi, ul. Kurczaki 81)
- 13.00 – egzekwie pogrzebowe według ceremoniału wojskowego
Uroczystości pogrzebowe wpisują się w obchody ustanowionego przez Sejm RP w lipcu 2023 roku Narodowego Dnia Polskich Dzieci Wojny i stanowią hołd dla najmłodszych ofiar II wojny światowej, które doświadczyły terroru ze strony okupantów.
Szczątki dzieci zostały podjęte podczas czteroetapowych prac ekshumacyjnych prowadzonych przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji Instytutu Pamięci Narodowej w latach 2023–2024. W wyniku przeprowadzonych badań dotychczas uzyskano genetyczną identyfikację dwóch chłopców: Zdzisława Kafarskiego i Henryka Słaboszewskiego.
Na podstawie dotychczasowych kwerend historycznych i zachowanej dokumentacji oraz opinii antropologicznej szczątki pozostałych odnalezionych dzieci najprawdopodobniej należały do wytypowanych osób: Edmunda Agacińskiego, Tadeusza Kalbarczyka, Zygmunta Olejniczaka, Jana Freja, Henryka Kadzińskiego i Edwarda Gąsiorka. Mimo wykonanych analiz genetycznych, nie było możliwości potwierdzenia tożsamości poszukiwanych osób, na co wpłynął słaby stan zachowania DNA w szczątkach.
W dalszym ciągu Instytut Pamięci Narodowe prowadzi prace badawcze.
Obóz prewencyjny (izolacyjny) dla dzieci i młodzieży w Łodzi funkcjonował w latach 1942-1945. Został utworzony na obszarze wydzielonym z łódzkiego getta i zarządzała nim Policja Bezpieczeństwa. Mieścił się przy ulicach: Przemysłowej, Emilii Plater i Górniczej. Rodzice umieszczonych w nim dzieci byli często członkami ruchu oporu. Przez obóz przeszło około 2-3 tys. polskich dzieci, a liczba jego ofiar sięga około dwustu. Małoletni więźniowie umierali z głodu, chorób i wycieńczenia.
Zobacz: