Trwające wakacje to dobry moment na dokonywanie podsumowań. Chcemy zatem – jako duszpasterstwo i strefa wsparcia Papageno Team - dokonać swoistego bilansu naszej aktywności w mijającym czasie.
Minione miesiące w działalności Papageno Team były czasem intensywnej, wielotorowej pracy, w której działania systemowe i edukacyjne nieustannie przeplatały się z bezpośrednim, dyskretnym towarzyszeniem drugiemu człowiekowi. Nasz zespół realizował misję prewencji i postwencji suicydalnej zarówno w przestrzeniach debaty publicznej i strukturach parlamentarnych, jak i w lokalnych środowiskach akademickich czy wspólnotowych. Kluczowym fundamentem codzienności pozostały jednak spotkania indywidualne, tam, gdzie kryzys i cierpienie wymagają największej uważności.
Ważnym punktem działań na mapie Łodzi było spotkanie zorganizowane we Wspólnocie „Syjon”. Środowiska charyzmatyczne i ewangelizacyjne gromadzą ludzi o dużej wrażliwości, stąd potrzeba rzetelnej edukacji na temat zdrowia psychicznego jest tam kluczowa. Podczas tego spotkania skupiliśmy się na odczarowywaniu mitów narosłych wokół depresji i kryzysów psychicznych w kontekście życia wiarą. Pokazywaliśmy, jak mądrze i odpowiedzialnie towarzyszyć osobom przeżywającym trudności, jednocześnie jasno stawiając granicę między wsparciem duchowym a profesjonalną pomocą psychologiczną i psychiatryczną.
Z kolei zaproszenie do Duszpasterstwa Akademickiego „Piątka” na cykl „Rozmowy (nie)kontrolowane” tworzyło przestrzeń na bezpośredni, autentyczny dialog z młodymi dorosłymi. Studenci to grupa szczególnie narażona na kryzysy adaptacyjne, poczucie osamotnienia czy przytłaczającą presję rówieśniczą i zawodową. Formuła spotkania pozwoliła na zadawanie trudnych, nierzadko anonimowych pytań. Rozmawialiśmy o tym, jak rozpoznać sygnały ostrzegawcze u przyjaciół z roku, jak reagować na deklaracje autodestrukcyjne i gdzie szukać ratunku, gdy własne zasoby emocjonalne zaczynają się wyczerpywać. Był to czas łamania tabu i budowania bezpiecznej przestrzeni do rozmowy o sprawach najtrudniejszych.
Świadomość, że realna zmiana wymaga również rozwiązań systemowych, rzutowała na nasz udział w posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Prewencji Suicydalnej. Jako Papageno Team wnieśliśmy do tej debaty perspektywę opartą na codziennym doświadczeniu pracy „w terenie”. Podczas obrad akcentowana była konieczność zintegrowania działań medycznych, edukacyjnych i społecznych, ze szczególnym uwzględnieniem roli, jaką w procesie zdrowienia oraz zapobiegania tragediom mogą odgrywać przeszkolone środowiska lokalne i liderzy opinii. Udział w pracach Zespołu był okazją do rzecznictwa na rzecz lepszej dostępności do pomocy kryzysowej oraz budowania ogólnopolskich standardów postwencyjnych.
Najważniejsza, choć często niewidoczna dla opinii publicznej, część naszej aktywności działa się w ciszy gabinetów, sal rozmów oraz poprzez kontakty bezpośrednie. W minionym okresie przeprowadziliśmy wiele indywidualnych spotkań z osobami doświadczającymi myśli samobójczych. Każda z tych rozmów była próbą przywrócenia nadziei, bezpiecznym schronieniem przed przytłaczającym bólem istnienia oraz pomostem do specjalistycznego leczenia. Przestrzenią, w której podobne spotkania i rozmowy się odbywały była również kolejna edycja „Areny Młodych”. Logoterapeuci towarzyszyli młodzieży oferując im czas nieoceniającej rozmowy i profesjonalne ukierunkowanie w podejmowanych problemach.
Równie fundamentalnym obszarem naszej pracy było towarzyszenie rodzinom dotkniętym żałobą po stracie kogoś bliskiego w wyniku samobójstwa. Śmierć samobójcza pozostawia po sobie specyficzny rodzaj traumy, często połączony z poczuciem winy, społecznym piętnem i tysiącem pytań bez odpowiedzi. Nasze spotkania postwencyjne z bliskimi osób, które odeszły, były nakierowane na stworzenie im przestrzeni do nienapiętnowanego przeżywania bólu, pomoc w integracji straty oraz wsparcie w powolnym, ponownym odnajdywaniu sensu życia.
W zakończonym roku pracy Papageno Team warto przywołać szczególnie istotne wydarzenie jakim był panel dyskusyjny w Domu Arcybiskupów Warszawskich. Nasi przedstawiciele pojawili się tam, aby zabrać głos w kontekście debaty pt. „Nie pozwólmy znikać bez słowa”, które było poświęcone ochronie zdrowia psychicznego oraz zapobieganiu samobójstwom. W trakcie dyskusji panelowej (w której obok przedstawicieli Papageno Team uczestniczyli hierarchowie kościelni, m.in. ks. abp Adrian Galbas, oraz dziennikarze oraz psycholodzy i terapeuci) poruszano problem depresji i kryzysów psychicznych, również wśród osób wierzących i duchownych. Nie zabrakło także kreatywnej i merytorycznej dyskusji dotyczącej szkolnego przedmiotu, jakim jest edukacja zdrowotna.
Nasza aktywność to również udział w programach telewizyjnych. Nasi eksperci występowali jako komentatorzy tematyczni w poszczególnych odcinkach emitowanego w TVP programu „Balans bieli”, w których tematyka dotyczyła wyzwania jakim jest przykładowo narastająca samotność oraz rodzące się z niej kryzysy.
Działalność Papageno Team pokazuje, jak kluczowa jest komplementarność naszych działań. Nie da się skutecznie pomagać jednostkom bez walki o lepszy system i bez edukacji grup, w których te osoby żyją na co dzień – takich jak wspólnoty religijne czy duszpasterstwa akademickie. Wszystkie te płaszczyzny łączą się w jeden nadrzędny cel: ochronę ludzkiego życia i niesienie światła tam, gdzie zaczyna dominować ciemność kryzysu. Dziękujemy zatem wszystkim za zaangażowanie oraz otwartość na podejmowane przez nas tematy.
