Archidiecezja Łódzka
Bp Kazimierz Tomczak – pierwszy łódzki sufragan
13:36 | 25.02.2012 | Wyświetleń: 781

Jego hasłem biskupim były słowa św. Jana Chrzciciela "On ma wzrastać, ja zaś się umniejszać". Przez 40 lat pracy biskupiej starał się je realizować. Tworzył Akcję Katolicką, kierował Komitetem Obywatelskim, remontował kościoły i rozwijał działalność charytatywną. Był przy tym aktywny naukowo. Bp Kazimierz Tomczak był pierwszym łódzkim biskupem pomocniczym. 85 lat temu otrzymał nominację biskupią.

Bp Kazimierz Tomczak urodził się 17 lutego 1883 roku w Besiekierach, jako szóste dziecko. Jego rodzina była religijna, dlatego Kazio, jako 9-latek, trafił do Zakładu Naukowo-Wychowawczego oo. jezuitów w Chyrowie. Maturę zdał w 1901 roku, a 2 lata później został przyjęty do Seminarium Duchownego w Warszawie. Nie zaczął jednak studiów na pierwszym roku, ale od razu na trzecim. W 1905 roku pojechał na studia do Akademii Teologicznej w Petersburgu (przydała się wtedy kilkuletnia prywatna nauka języka rosyjskiego).
Święcenia kapłańskie przyjął 7 stycznia 1907 roku w Jakubowie (archidiecezja warszawska). Najpierw był wikariuszem w Słomczynie pod Warszawą (pod okiem przyszłego ordynariusza łódzkiego Wincentego Tymienieckiego), a potem w parafii katedralnej. Jednocześnie został wykładowcą w warszawskim seminarium duchowny, w którym wykładał teologię moralną, filozofię, homiletykę oraz literaturę i język polski.
Nie poprzestawał na pracy w parafii i wykładach w seminarium. Angażował się też w wieczory dyskusyjne poświęcone wierze i etyce chrześcijańskiej czy wykłady na temat moralnych podstaw życia narodowego.
Gdy skończyła się I wojna światowa wyjechał na studia do Paryża i Fryburga. Owocem tych wypraw była praca doktorska „Zagadnienia filozoficzne u Tertuliana” i dalsza aktywność naukowa (m.in. tłumaczenie 95 kazań Leona Wielkiego).
25 lutego 1927 r. otrzymał nominację papieża Piusa XI na biskupa pomocniczego łódzkiego ze stolicą tytularną Sicca Veneria. Święcenia biskupie przyjął 3 kwietnia 1927 r. w archikatedrze warszawskiej z rąk kard. Aleksandra Kakowskiego (w uroczystości uczestniczyli też bp Wincenty Tymieniecki i abp Stanisław Gall).
Po nominacji od razu przystąpił do pracy. Był m.in. jednym z założycieli łódzkiego oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego, organizował Akcję Katolicką czy Koło Prawników Katolickich. Wielokrotnie odwiedzał parafie położone na terenie diecezji łódzkiej. Był wikariuszem generalnym, kapitulnym i oficjałem Sądu Biskupiego.
Wraz z wybuchem II wojny światowej zaangażował się we wspieranie łodzian. 6 września 1939 r. stanął na czele powołanego właśnie Komitetu Obywatelskiego. Do zadań tego gremium należało reprezentowanie miasta (opuszczonego przez władze cywilne) i obrona obywateli.
Komitet zaczął działalność bardzo szybko. Dwa dni po powołaniu uruchomił szkoły podstawowe i średnie. Środkiem płatniczym stały się drukowane przez Wydział Finansowy bony pieniężne, wypłacane bezrobotnym i żonom żołnierzy. Wznowiły działalność szpitale.
Niemcy krótko tolerowali obywatelską działalność bpa Tomczaka. 10 listopada 1939 roku aresztowało go gestapo. Był więziony przez 10 dni. Później został zwolniony, ale przez kolejne trzy miesiące przebywał w areszcie domowym – strażnicy pozwalali mu jedynie na wyjścia do katedry.
W nocy z 7 na 8 maja 1941 r. Niemcy internowali ordynariusza, biskupów pomocniczych Toczaka i Włodzimierza Jasińskiego oraz członków Kapituły Katedralnej i pracowników kurii. Bp Tomczak trafił do Szczawina, a 13 sierpnia został przewieziony do klasztoru reformatów w Bieczu. Rok później Niemcy przewieźli go do Krosna, gdzie spędził resztę okupacji.
Po powrocie do Łodzi, w styczniu 1945 r., bp Tomczak podjął dawne obowiązki. Przybył mu jednak jeden – od 17 lutego był proboszczem par. Podwyższenia Świętego Krzyża w Łodzi. Jedną z jego inicjatyw była kuchnia dla najbiedniejszych.
20 października 1957 r. był w Piotrkowie Trybunalskim, gdzie poświęcił ołtarz i właśnie wchodził na ambonę, aby wygłosić kazanie. W trakcie przemowy doznał wylewu krwi do mózgu, który spowodował paraliż.
Zmarł 21 października 1967 r. w Łodzi.

—REKLAMA


—REKLAMA